{"id":4573,"date":"2026-07-22T09:25:50","date_gmt":"2026-07-22T07:25:50","guid":{"rendered":"https:\/\/powiatwwl.pl\/?p=4573"},"modified":"2026-07-22T09:25:51","modified_gmt":"2026-07-22T07:25:51","slug":"motyle-nie-umieraja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/powiatwwl.pl\/?p=4573","title":{"rendered":"Motyle nie umieraj\u0105"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Rankiem 20 lipca 1944 roku s\u0142o\u0144ce wzesz\u0142o nad Wo\u0142ominem tak spokojnie, jakby wojna by\u0142a jedynie z\u0142ym snem. Pi\u0119tnastoletnia Halinka Brzuszczy\u0144ska sta\u0142a przed niewielkim lustrem i poprawia\u0142a chustk\u0119. Spod materia\u0142u wymyka\u0142y si\u0119 ciemne loki. Mia\u0142a na sobie swoj\u0105 ulubion\u0105 sukienk\u0119 \u2013 kwiecist\u0105 z motylkami. Pod pachami wida\u0107 by\u0142o \u015blady kilkukrotnego zszywania, lecz Halinka nie zwraca\u0142a na nie uwagi. Lubi\u0142a t\u0119 sukienk\u0119. Przypomina\u0142a jej \u015bwiat, kt\u00f3ry istnia\u0142 przed wojn\u0105 \u2013 pe\u0142en szkolnego gwaru, spacer\u00f3w i marze\u0144. A Halinka mia\u0142a marzenie. Chcia\u0142a zosta\u0107 lekarzem.<\/p>\n\n\n\n

Tego dnia r\u00f3wnie\u017c mia\u0142a ratowa\u0107 cz\u0142owieka. Ranny w nog\u0119 Mietek Tryc potrzebowa\u0142 pomocy. Jego stan si\u0119 pogarsza\u0142 i nale\u017ca\u0142o przewie\u017a\u0107 go do izby chorych w Helen\u00f3wku. Halinka, nosz\u0105ca w konspiracji pseudonim \u201eMa\u0142a\u201d, sprawdzi\u0142a zawarto\u015b\u0107 torby sanitarnej. Banda\u017ce, strzykawki, \u015brodki odka\u017caj\u0105ce. Wszystko by\u0142o na swoim miejscu. Za staniczek wsun\u0119\u0142a niewielki pistolet \u2013 belgijk\u0119. Nie chcia\u0142a z niego korzysta\u0107. By\u0142a sanitariuszk\u0105. Jej broni\u0105 mia\u0142y by\u0107 banda\u017ce, opanowanie i nadzieja. Przed domem czekali na ni\u0105 Romek Grabowski \u201eD\u0105b\u201d, Janek Baniszewski \u201e\u0141apka\u201d i Wacek Maciaszek \u201eGangster\u201d. Halinka szczeg\u00f3lnie lubi\u0142a Romka. Gdy podjecha\u0142 rowerem, u\u015bmiechn\u0105\u0142 si\u0119 i wskaza\u0142 miejsce na ramie.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Wsiadaj, Ma\u0142a. Droga sama si\u0119 nie przejedzie.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Tylko mnie nie zrzu\u0107 \u2013 odpowiedzia\u0142a<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Pr\u0119dzej rower si\u0119 rozpadnie!<\/p>\n\n\n\n

Ruszyli polnymi \u015bcie\u017ckami i le\u015bnymi duktami. Wok\u00f3\u0142 pachnia\u0142y nagrzane trawy. Gdyby nie odleg\u0142e odg\u0142osy wojny, mo\u017cna by\u0142oby uwierzy\u0107, \u017ce s\u0105 zwyczajn\u0105 grup\u0105 m\u0142odych ludzi wybieraj\u0105cych si\u0119 na letni\u0105 wycieczk\u0119. Ale ka\u017cdy z nich wiedzia\u0142, \u017ce mo\u017ce nie wr\u00f3ci\u0107. W Le\u015bniakowi\u017anie zdobyli furmank\u0119 z karym koniem. Na w\u00f3z wrzucili troch\u0119 siana, grabie i kos\u0119. Torb\u0119 sanitarn\u0105 Halinki ukryli pod derk\u0105. Gdyby zatrzymali ich Niemcy, mieli powiedzie\u0107, \u017ce jad\u0105 na sianokosy.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Wygl\u0105dam jak prawdziwa wiejska dziewczyna? \u2013 zapyta\u0142a Halinka. Romek spojrza\u0142 na kwiecist\u0105 sukienk\u0119 i chustk\u0119.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Wygl\u0105dasz, jakby wojna w og\u00f3le nie mia\u0142a do ciebie dost\u0119pu. Halinka u\u015bmiechn\u0119\u0142a si\u0119, lecz po chwili spowa\u017cnia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Oby tylko Mietek wytrzyma\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Kiedy dotarli do rzeki Czarnej w Majdanie, s\u0142o\u0144ce sta\u0142o wysoko. \u017bar la\u0142 si\u0119 z nieba. Zatrzymali furmank\u0119 przy mostku i zeszli do wody. Przez kilka minut zn\u00f3w byli dzie\u0107mi. Chlapali si\u0119, \u015bmiali, zapominaj\u0105c o pistoletach, fa\u0142szywych dokumentach i strachu.Wtedy pojawi\u0142 si\u0119 miejscowy gospodarz, W\u0142adys\u0142aw Gawry\u015b.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Co wy robicie?! \u2013 zawo\u0142a\u0142. \u2013 Po tym mo\u015bcie cz\u0119sto je\u017cd\u017c\u0105 Niemcy!<\/p>\n\n\n\n

Jeden z ch\u0142opc\u00f3w roze\u015bmia\u0142 si\u0119.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 My si\u0119 Niemc\u00f3w nie boimy!<\/p>\n\n\n\n

Gospodarz nie odpowiedzia\u0142 u\u015bmiechem.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Nie jed\u017acie g\u0142\u00f3wn\u0105 drog\u0105. Niedawno widzia\u0142em tam Niemc\u00f3w. Jed\u017acie poln\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Przez chwil\u0119 stali w milczeniu. Polna droga by\u0142a d\u0142u\u017csza i trudniejsza dla furmanki. Mietek czeka\u0142, a ka\u017cda minuta mog\u0142a decydowa\u0107 o jego \u017cyciu. Wybrali g\u0142\u00f3wny trakt. Ko\u0142a wozu toczy\u0142y si\u0119 po suchej ziemi. Ko\u0144 parska\u0142 niespokojnie. Halinka obserwowa\u0142a motyla, kt\u00f3ry przez chwil\u0119 lecia\u0142 obok furmanki. By\u0142 \u017c\u00f3\u0142ty, podobny do jednego z tych na jej sukience. Nagle zza zakr\u0119tu wy\u0142oni\u0142 si\u0119 niemiecki w\u00f3z. Czas zatrzyma\u0142 si\u0119 na jedno uderzenie serca. Ch\u0142opcy si\u0119gn\u0119li po bro\u0144. Rozleg\u0142y si\u0119 strza\u0142y. Ko\u0144 szarpn\u0105\u0142 uprz\u0119\u017c\u0105, a powietrze przeszy\u0142a seria z pistoletu maszynowego. Romek, Janek i Wacek. Jeden po drugim upadali na rozgrzan\u0105 ziemi\u0119. Halinka siedzia\u0142a nieruchomo na furmance. Nie strzela\u0142a. W d\u0142oniach \u015bciska\u0142a lejce.Niemcy podbiegli do wozu. Jeden z \u017candarm\u00f3w rozkaza\u0142 jej zej\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Znale\u017ali banda\u017ce. Znale\u017ali lekarstwa.Znale\u017ali tak\u017ce pistolet.Halinka stan\u0119\u0142a przy drodze. Mia\u0142a pi\u0119tna\u015bcie lat, pi\u0119\u0107 miesi\u0119cy i dwadzie\u015bcia dni. By\u0142a uczennic\u0105. Sanitariuszk\u0105. Dziewczyn\u0105, kt\u00f3ra marzy\u0142a, by zosta\u0107 lekarzem.By\u0107 mo\u017ce w ostatniej chwili pomy\u015bla\u0142a o matce.By\u0107 mo\u017ce o rannym Mietku.A mo\u017ce patrzy\u0142a na drzewa rosn\u0105ce przy drodze i zastanawia\u0142a si\u0119, dlaczego w taki pi\u0119kny dzie\u0144 cz\u0142owiek mo\u017ce uczyni\u0107 drugiemu cz\u0142owiekowi tak wielkie z\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

Pad\u0142y strza\u0142y. Kwiecista sukienka osun\u0119\u0142a si\u0119 na ziemi\u0119. Tej samej nocy \u017co\u0142nierze podziemia zabrali cia\u0142a poleg\u0142ych: Halinki, Romka, Janka i Wacka. Pochowano ich razem, cicho, bez uroczystego pogrzebu, bez t\u0142umu i bez po\u017cegnania najbli\u017cszych. Jednak pami\u0119ci nie uda\u0142o si\u0119 pochowa\u0107. Po wojnie m\u0142odzi harcerze przychodzili na ich mogi\u0142\u0119. Przynosili kwiaty, bia\u0142o-czerwone chor\u0105giewki i pie\u015bni, kt\u00f3rych nie potrafi\u0142a uciszy\u0107 \u017cadna w\u0142adza. Brat Halinki przechowuje do dzi\u015b jej ubrania, poszarpane i zakrwawione. Min\u0119\u0142y dziesi\u0119ciolecia. Zmieni\u0142y si\u0119 drogi, domy i ludzie. Na sukience nadal pozosta\u0142y kwiaty i motyle. Bo cho\u0107 cz\u0142owieka mo\u017cna zabi\u0107, nie mo\u017cna zabi\u0107 jego odwagi. Nie mo\u017cna zastrzeli\u0107 marzenia. I nie mo\u017cna odebra\u0107 skrzyde\u0142 tym, kt\u00f3rych zachowali\u015bmy w pami\u0119ci.\/Anna Wojtkowska, Jacek Brzuszczy\u0144ski\/<\/em><\/p>\n\n\n\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rankiem 20 lipca 1944 roku s\u0142o\u0144ce wzesz\u0142o nad Wo\u0142ominem tak spokojnie, jakby wojna by\u0142a jedynie z\u0142ym snem. Pi\u0119tnastoletnia Halinka Brzuszczy\u0144ska sta\u0142a przed niewielkim lustrem i poprawia\u0142a chustk\u0119. Spod materia\u0142u wymyka\u0142y si\u0119 ciemne loki. Mia\u0142a na sobie swoj\u0105 ulubion\u0105 sukienk\u0119 \u2013 kwiecist\u0105 z motylkami. Pod pachami wida\u0107 by\u0142o \u015blady kilkukrotnego zszywania, lecz Halinka nie zwraca\u0142a na nie uwagi. Lubi\u0142a t\u0119 sukienk\u0119. Przypomina\u0142a jej \u015bwiat, kt\u00f3ry istnia\u0142 przed wojn\u0105 \u2013 pe\u0142en szkolnego gwaru, spacer\u00f3w i marze\u0144. A Halinka mia\u0142a marzenie. Chcia\u0142a zosta\u0107 lekarzem…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4569,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"image","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-4573","post","type-post","status-publish","format-image","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","post_format-post-format-image"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/powiatwwl.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4573","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/powiatwwl.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/powiatwwl.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/powiatwwl.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/powiatwwl.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4573"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/powiatwwl.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4573\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4574,"href":"https:\/\/powiatwwl.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4573\/revisions\/4574"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/powiatwwl.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4569"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/powiatwwl.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4573"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/powiatwwl.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4573"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/powiatwwl.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4573"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}